मातृभाषेचे महत्त्व | Importance of The Mother Tongue

व्यक्ती लहानपणापासून मरेपर्यंत जी भाषा बोलत असतो किवां कुटुंबात जी भाषा बोलली जाते ती आपली मातृभाषा (mother language) असते. भाषा हे संवादाचे एक माध्यम आहे ज्याद्वारे आपण आपल्या विचारांची देवाणघेवाण करतो. जी केवळ शब्दरूपात व्यक्त होत नाही तर भावनाही स्पष्ट करते. एक लहान मूल आपल्या तोंडाने आपल्या कुटुंबातील वडीलधाऱ्यांसारखीच भाषा बोलतो. या भाषेचा वापर करून तो आपले विचार आपल्या तोंडून पालकांना सांगतो.

 

 

भाषा ही ज्ञान मिळवण्याचा एक मार्ग आहे जीच्याद्वारे एखादी व्यक्ती दैनंदिन जीवनात यश मिळवते. भाषेशिवाय माणूस एखाद्या प्राण्यासारखा आहे जो पाहू शकतो पण त्याच्या आत दडलेल्या भावना व्यक्त करू शकत नाही. यावरुन तुमच्या मनामध्ये भाषा अथवा मातृभाषेबद्दल लळा उत्पन्न झालाच असेल. तर आज आपण या लेखामध्ये मातृभाषेचे महत्व (matrubhasha che mahatva) समजुन घेणार आहोत म्हणून हा लेख शेवटपर्यंत नक्कि वाचा.

मातृभाषेचे महत्त्व - Importance of the mother tongue
मातृभाषेचे महत्त्व

मातृभाषेचे महत्त्व | Importance of  The Mother Tongue

1. भावना आणि विचार व्यक्त करण्याचे साधन

जीवशास्त्रज्ञ आणि मानसशास्त्रज्ञांच्या मते, नवजात बाळ त्याच्या मेंदूतील ध्वनी युनिट्स गोळा करते आणि त्यांच्या मदतीने तो नवीन शब्द शिकतो आणि जोडतो. ही युनिट्स म्हणजे सिमेंटिक युनिट्स आहेत, जी मेंदूच्या चेतापेशींमध्ये नोंदवली जातात. जेव्हा बाळाचा आवाज दुसर्‍या भाषेत हस्तांतरित केला जातो तेव्हा तो त्या भाषेतील ध्वनी एकके गोळा करण्यास सुरवात करतो.

 

 

 

 

2. कल्पनांची जननी

मुले मातृभाषेतून विचार प्राप्त करुण त्यांची देवाणघेवाण करतात. कारण मुले त्यांच्या कल्पना इतर कोणत्याही भाषेत चांगल्या पद्धतीने व्यक्त करू शकत नाही.

 

 

 

 

3. भावनिक विकासासाठी सर्वोत्तम साधन

मुलांचे त्यांच्या मातृभाषेशी अतूट नाते असते. म्हणूनच एकच मातृभाषा असलेल्या मुलांना एकमेकांचे मित्र व्हायला आवडते. त्यामुळे आपला एक गट बनवा आणि समूहाच्या भावनेशी जोडलेले रहा!

See also  गुडघेदुखीची लक्षणे, कारणे आणि उपचार

 

 

 

 

4. सर्जनशीलतेचा विकास

संस्कृतीच्या हस्तांतरणात मातृभाषेचा मोठा वाटा आहे. मुले इतर कोणत्याही भाषेपेक्षा मातृभाषेवर लवकर प्रभुत्व मिळवतात. मातृभाषेवर ताबा मिळवून मुलांना कविता, कथा इत्यादी लिहिण्याची प्रेरणा मिळते. अशा प्रकारे त्यांना आत्म-अभिव्यक्तीची संधी मिळते व त्यांची सर्जनशीलता फुलते!

 

 

 

 

5. बौद्धिक आणि संज्ञानात्मक विकास

मातृभाषा हे आपल्या चिंतनाचे आणि भावनेचे साधन आहे. जी.एम. थॉमसन यांच्या मते – “बधिर आणि मूकबधिर मुले बुद्धिमत्ता चाचणीत यशस्वी होत नाहीत कारण त्यांच्याकडे भाषेची ताकद नसते! म्हणजेच भाषेच्या अभावी आपली बुद्धी अधिक क्रियाशील होऊ शकत नाही! अ‍ॅनी बेझंट यांच्या मते – मातृभाषेतील शिक्षणाअभावी भारत हा देश जगातील सर्व देशांच्या तुलनेत नक्कीच खूप अज्ञानी झाला आहे. या कारणास्तव, देशात उच्च शिक्षण घेतलेल्या व्यक्तींची संख्या किमान आणि निरक्षरांची संख्या जास्तीत जास्त आहे.

 

 

 

 

6. सामाजिक निर्मिती आणि सामाजिक घडामोडी

हिंदी ही संपूर्ण देशाची मातृभाषा मानली जाते. पण तरीही प्रादेशिक भाषांनी देशाची एकात्मता बिघडवली आहे. आज दक्षिण भारतात हिंदी भाषिक कमी आहेत, तेथे प्रादेशिक भाषांचा जास्त दबदबा आहे. नविन शिक्षित वर्ग इंग्रजी भाषेपासून दुरावु शकत नाही, यामुळे सामाजिक उपक्रमही कमी होतात! त्यामुळे सर्व कामे मातृभाषेतूनच झाले पाहिजे.

 

 

 

 

7. सांस्कृतिक जीवन आणि मातृभाषा

देशाची संस्कृती मातृभाषेतच सामावलेली असते. त्यामुळे मातृभाषेच्या शिकवणीतून भारतीयांमध्ये चार पुरुषार्थ, तीन गुण इत्यादी संवेदना जागृत होतात, ”हीच भारतीय संस्कृती” असे मानले जाते ! हे भारताच्या प्रतिष्ठेचे चित्रण करते ज्याच्याशी आपले भावनिक नाते आहे.

 

 

 

 

8. जीवन आणि मातृभूमीकडे आरोग्याचा दृष्टिकोन

‘ जननी जन्मभूमीश्च स्वर्गदपि गरियासी

मातृभाषा आणि तिचे साहित्य आपल्या भूमीबद्दल आणि परिसराबद्दल आत्मीयतेची भावना निर्माण करते. मातृभाषेच्या साहित्यात सामाजिक आणि राष्ट्रीय जीवनाचा परिचय मिळतो. संस्कृती आणि संस्कृतीचे घटक भारतीय साहित्यात रूढी, श्रद्धा, सामाजिक दृष्टीकोन, श्रद्धा आणि मानवी नातेसंबंध दर्शवते.

See also  क्षेत्रफळानुसार जगातील टॉप 10 विमानतळे

 

 

मित्रांनो, तुम्हांला हा लेख कसा वाटला. आशा आहे तुम्हांला हा लेख आवडला असेलच. जर तुम्हांला हा लेख आवडला असेल, तर कृपया आमच्या वेबसाइटला सबस्क्राइब करा. धन्यवाद!

1 thought on “मातृभाषेचे महत्त्व | Importance of The Mother Tongue”

  1. Thank you very much for sharing. Your article was very helpful for me to build a paper on gate.io. After reading your article, I think the idea is very good and the creative techniques are also very innovative. However, I have some different opinions, and I will continue to follow your reply.

    Reply

Leave a Comment