गुडघेदुखीची लक्षणे, कारणे आणि उपचार

गुडघ्याच्या सांध्यामध्ये किंवा त्याच्या सभोवतालच्या कोणत्याही भागात दुखणे याला गुडघेदुखी म्हणतात. ही एक सामान्य समस्या आहे, जी लहान मुलांपासून वृद्धांपर्यंत कोणत्याही वयात होऊ शकते.

 

गुडघेदुखीची अनेक कारणे असू शकतात, ज्यात शारीरिक आजारांपासून ते दुखापतींपर्यंत. गुडघ्याचा सांधा हाडे, उपास्थि, कंडरा आणि अस्थिबंधन यांसारख्या विविध प्रकारच्या रचनांनी बनलेला असतो. यापैकी कोणताही भाग प्रभावित झाल्यास गुडघेदुखी होते. एवढेच नाही तर गुडघ्याच्या आजूबाजूच्या संरचनेत कोणत्याही प्रकारचे नुकसान किंवा रोगामुळे देखील गुडघेदुखी होऊ शकते.

 

काही प्रकरणे सौम्य असतात आणि त्यांच्यावर घरी उपचार केले जाऊ शकतात, तर काही गंभीर असू शकतात ज्यामुळे त्यांच्यावर उपचार करण्यासाठी शस्त्रक्रिया आवश्यक असते. गुडघा हा शरीराच्या प्रमुख सांध्यापैकी एक आहे, ज्यावर शरीराचा भार पडतो. गुडघेदुखी किंवा इतर कोणत्याही समस्येवर लवकरात लवकर उपचार करणे अत्यंत आवश्यक आहे, त्याकडे दुर्लक्ष केल्यास परिस्थिती गंभीर होऊ शकते.

Knee Pain Symptoms, Causes and Treatment

गुडघेदुखीची लक्षणे, कारणे आणि उपचार | Knee Pain Symptoms, Causes and Treatment

गुडघेदुखीची लक्षणे | Knee Pain Symptoms

गुडघेदुखी हे स्वतःच एक लक्षण आहे, तथापि, ते इतर काही लक्षणांसह असू शकते, जे सहसा रोगाच्या तीव्रतेवर आणि त्याच्या मूळ कारणावर अवलंबून असते. तथापि, गुडघेदुखीसह खालील लक्षणे सामान्यतः दिसून येतात-

  • गुडघ्याभोवती सूज येणे
  • गुडघ्याची अचलता
  • गुडघ्यावर वजन ठेवण्यास असमर्थता
  • आजूबाजूला लालसरपणा
  • सामान्यपणे चालण्यास असमर्थता
  • गुडघ्याच्या प्रभावित भागाला स्पर्श केल्यावर वेदना होणे

डॉक्टरांकडे केव्हा जायचे?

गुडघेदुखी कधीकधी अधिक गंभीर समस्येचे लक्षण म्हणून विकसित होऊ शकते, म्हणून डॉक्टरांना भेटणे फार महत्वाचे आहे. त्यामुळे तुम्हांला खालील लक्षणे जाणवत असतील तर त्वरित डॉक्टरांशी संपर्क साधा –

  • तीव्र वेदना होणे
  • गुडघा सूजने
  • पाय पूर्णपणे सरळ करण्यास किंवा वाकण्यास असमर्थता
  • पाय किंवा गुडघ्यामध्ये कोणत्याही प्रकारच्या विकृतीची दृश्यमानता
  • गुडघ्यात वेदनेसोबत आसपासची त्वचा लालसरपणा आणि खूप ताप येणे
  • गुडघेदुखीची अनेक कारणे असू शकतात, ज्यात खालील गोष्टींचा समावेश होतो
See also  जगातील अंतरराष्ट्रीय संस्था आणि त्यांची मुख्यालये

गुडघा दुखापत कोणत्या कारणांनी होऊ शकते

गुडघ्यात असलेल्या हाडे, अस्थिबंधन, उपास्थि आणि कंडरा यांना झालेल्या नुकसानीमुळे देखील वेदना होऊ शकते, ज्यामध्ये खालील गोष्टींचा समावेश होतो

  • गुडघा लालसर होणे
  • गुडघा अचानक वळणे (मोच)
  • खेळ किंवा व्यायामादरम्यान
  • गुडघ्याच्या सांध्याचा अतिवापर
  • बास्केटबॉल, व्हॉलीबॉल किंवा कोणताही व्यायाम खेळताना वारंवार गुडघा वाकणे
  • लांब पल्ल्याच्या धावण्यामुळे (सामान्यत: शर्यतीच्या पहिल्या दिवशी)
  • गुडघ्याभोवतीच्या स्नायूंना जळजळ
  • वेटलिफ्टिंग करणे (जसे की डेडलिफ्ट व्यायाम)

गुडघेदुखीचे आजार | Knee Pain Treatment

खालील काही आरोग्य समस्या आहेत ज्यामुळे गुडघेदुखी होऊ शकते –

  • संधिरोग
  • ल्यूपस

गुडघेदुखीसाठी कारणीभूत घटक

खालील काही घटक आहेत, ज्यामुळे गुडघेदुखीचा धोका वाढू शकतो-

  • शरीराचे वजन वाढणे
  • संरचनात्मक विकृती जसे की सपाट पाय किंवा एक पाय दुसऱ्यापेक्षा लहान असणे
  • स्नायूंची लवचिकता कमी होणे
  • भूतकाळात गुडघ्याला गंभीर दुखापत झालेली असणे

गुडघेदुखी होऊ नये म्हणून काही सल्ले

गुडघेदुखी कधीकधी अचानक किंवा अपघातादरम्यान दुखापतीमुळे उद्भवते आणि अशा परिस्थितीत ते रोखणे शक्य नसते. तथापि, काही विशेष गोष्टींची काळजी घेऊन परिस्थिती गंभीर होण्यापासून रोखता येते

गुडघ्यावर जास्त भार पडू देऊ नका – जर तुमच्या शरीराचे वजन सामान्यपेक्षा जास्त असेल तर व्यायाम, योगासने आणि संतुलित आहाराच्या मदतीने शरीराचे वजन कमी करण्याचा प्रयत्न करा.

खूप घट्ट शूज घालू नका – खूप घट्ट शूज घातल्यानेही गुडघेदुखी होऊ शकते. नेहमी चांगले फिटिंग आणि आरामदायक शूज घाला.

वॉर्म अप – धावणे किंवा व्यायाम करण्यापूर्वी वॉर्म अप करा, ज्यामुळे गुडघ्याच्या सांध्यामध्ये अचानक मोच आणि धक्का बसण्याचा धोका कमी होतो.

पौष्टिक आहार घ्या – हाडे मजबूत ठेवल्याने गुडघ्यांसह इतर सांधेदुखीचा धोकाही कमी होतो. तुमच्या आहारात कॅल्शियम आणि पोटॅशियम समृद्ध पदार्थांचा समावेश करा, जे हाडे मजबूत ठेवतात.

गुडघेदुखीचे निदान

गुडघेदुखीचे डॉक्टरांनी सहज निदान केले आहे, तथापि, काहीवेळा मूळ कारण शोधणे थोडे कठीण होते. डॉक्टर प्रथम गुडघा जवळून पाहतो आणि याचवेळी सूज आणि लालसरपणा ओळखतो. यासह, तुम्हांला गुडघा वाकण्यास आणि हलवण्यास सांगितले जाते, जेणेकरुन सांध्यातील कडकपणा इत्यादी ओळखता येईल. याशिवाय, काही चाचण्या देखील केल्या जाऊ शकतात, ज्यामुळे गुडघेदुखीचे कारण शोधण्यात मदत होते –

See also  भाषा म्हणजे काय? | What is Language?

रक्त तपासणी (Blood Test) – ज्याच्या मदतीने संसर्ग आणि ऍलर्जी इत्यादिंची तपासणी केली जाते.
एक्स रे (X-Ray)– एक्स रेच्या मदतीने हाडांचे नुकसान इ. शोधता येते.
सीटी स्कॅन (CT Scan) – हाडांशी संबंधित कोणताही आजार सीटी स्कॅनद्वारे शोधला जाऊ शकतो.

अल्ट्रासाऊंड (Ultrasound)– गुडघ्याच्या सभोवतालच्या संरचनेत जळजळ अल्ट्रासाऊंडच्या मदतीने शोधली जाऊ शकते.

एमआरआय स्कॅन (MRI) – टेंडन्स, लिगामेंट्स किंवा स्नायूंना होणारे नुकसान शोधण्यासाठी एमआरआय केले जाते.

गुडघेदुखीवर उपचार

गुडघेदुखीवर उपचार पूर्णपणे त्याचे मूळ कारण आणि स्थितीच्या तीव्रतेवर अवलंबून असते. तथापि, खाली काही प्रमुख उपचार पर्याय दिले आहेत ज्यांच्या मदतीने गुडघेदुखीवर उपचार केले जाऊ शकतात –

औषधे (Medicine) – गुडघेदुखीवर उपचार करण्यासाठी दिलेल्या औषधांमध्ये प्रामुख्याने वेदनाशामक, दाहक-विरोधी आणि प्रतिजैविक औषधांचा समावेश होतो. तथापि, ही औषधे वेदनांचे कारण, तीव्रता आणि लक्षणे यावर अवलंबून असतात.

इंजेक्शन्स (Injection) – वेदना, सूज, लालसरपणा आणि संसर्गावर उपचार करण्यासाठी औषधांऐवजी इंजेक्शन दिले जाऊ शकतात. औषधांऐवजी इंजेक्शन वापरले जातात, विशेषत: वेदना तीव्र असल्यास किंवा मोच तीव्र असल्यास.

तात्पुरते उपचार – वेदना कमी करण्यासाठी आणि जळजळ इत्यादी काढून टाकण्यासाठी काही क्रीम किंवा मलम देखील दिले जाऊ शकते, ज्यात प्रामुख्याने कॉर्टिकोस्टिरॉईड्स आणि प्रतिजैविक असतात.

शस्त्रक्रिया (Surgery)– काही गंभीर प्रकरणांमध्ये जेव्हा औषधे, इंजेक्शन किंवा इतर उपचार पर्याय काम करत नाहीत, तेव्हा गुडघ्यावर शस्त्रक्रिया करावी लागते. याशिवाय गुडघ्याचे हाड किंवा इतर कोणतीही रचना अपघातामुळे खराब झाली असेल आणि त्यावर औषधोपचार करता येत नसेल तर अशा परिस्थितीतही शस्त्रक्रिया करावी लागते.

तथापि, गुडघेदुखी गंभीर नसल्यास, फिजिओथेरपी, योगासने आणि व्यायामाद्वारे देखील उपचार केले जाऊ शकतात. ते इतर औषधे किंवा उपचार पर्यायांसह देखील वापरले जाऊ शकतात.

Leave a Comment